Kısa cevap: Web sitesi planlama; renk, logo ve tema seçmeden önce sitenin hangi kullanıcı sorunlarını çözeceğini belirleme işidir. Doğru bir plan, her sayfayı belirli bir ihtiyaca bağlar ve sonradan oluşan gereksiz içerik tekrarlarını azaltır.
1. Web sitesinin amacı nasıl belirlenir?
İşe siteyi ziyaret eden birinin ne yapmasını istediğinizi yazarak başlayın. Bilgi aramak, bir hizmet hakkında ayrıntı öğrenmek ve ürün satın almak farklı içerik düzenleri ister. Birden fazla hedef olabilir; ancak her sayfa hepsini aynı anda yapmaya çalışmamalıdır.
- Birincil amacı bir cümleyle açıklayın.
- İkincil hedefleri öncelik sırasına koyun.
- Başarıyı ölçmek için gerçek kullanıcı davranışlarını seçin.
2. Hedef kitle ve arama niyeti
Kullanıcıyı yalnız yaş ve şehir gibi özelliklerle tanımlamak eksik kalır. İlk kez site kuran kişinin domain ve hosting hakkında sorduğu sorularla deneyimli bir geliştiricinin sorduğu teknik sorular farklıdır. Gerçek soruları toplayıp her birine hangi sayfada cevap vereceğinizi belirleyin.
- En sık sorulan beş soruyu listeleyin.
- Her soru için beklenen cevap türünü yazın.
- Aynı soruya cevap veren taslak başlıkları birleştirin.
3. Sayfa haritası ve menü farkı
Sayfa haritası bütün içeriğin mantıksal düzenini anlatır; üst menü ise bu düzenin küçük bir giriş kapısıdır. Ana sayfa, rehberler, araçlar, hakkında ve iletişim gibi birkaç ana yol yeterli olabilir. Her rehberi doğrudan menüye eklemek yerine kategoriler ve ilgili bağlantılarla erişilebilir kılın.
- Sayfa adlarını kullanıcı dilinde belirleyin.
- Derin ve tekrar eden kategori zincirlerinden kaçının.
- Önemli URLlerin en az bir anlamlı iç bağlantısı olsun.
4. İçerik envanteri neden gereklidir?
Her sayfa için URL, başlık, tekil amaç, sorumlu kişi, kaynak ve güncelleme tarihi bulunan basit bir tablo oluşturun. Böylece yeni yazının mevcut bir içeriği tekrar edip etmediğini görürsünüz. Eskimiş metinlerin yeniden yayımlanması yerine güncellenmesi veya gerektiğinde birleştirilmesi daha tutarlı bir kütüphane oluşturur.
- Benzer başlıkları karşılaştırın.
- Yayında ve taslakta olanları birlikte envanterleyin.
- İçeriklerin güncelleme sorumluluğunu atayın.
5. Wireframe ve mobil öncelik
Wireframe, renklerden önce içerik bloklarının yerini gösteren sade bir taslaktır. Telefon ekranında hangi başlığın önce göründüğünü, ziyaretçinin aradığı bilgiye nasıl ulaştığını ve formların rahat doldurulup doldurulmadığını burada test edin. Bir masaüstü tasarımını yalnızca küçültmek kullanıcı deneyimi sağlamaz.
- Önce dar ekranın içerik sırasını çizin.
- Klavye ile kullanılacak menü ve kontrolleri planlayın.
- Uzun sayfalarda anlamlı bölüm başlıkları kullanın.
6. Yayın ve bakım kontrol listesi
Yayın günü HTTPS, 404 yanıtı, menü, bağlantılar, form gönderimi ve gerçek mobil görünüm kontrol edilmelidir. Alan adı, barındırma ve yönetim hesaplarının kime ait olduğu kayıt altında olmalıdır. Yayından sonra da içerik doğruluğu ve güvenlik güncellemeleri için sahiplik gerekir.
- Telefon ve masaüstünde önemli kullanıcı görevlerini deneyin.
- Veritabanı ve dosya yedeklerinin geri yüklenmesini test edin.
- İlk ay için düzeltme ve ölçüm takvimi hazırlayın.
7. Örnek: Bir bilgi bankasının sayfa mimarisi
Varsayalım ki web tasarımını öğrenmek isteyenler için bir bilgi bankası hazırlıyorsunuz. “WordPress nasıl kurulur?” sorusuyla “Alan adı nedir?” sorusunu tek bir uzun tanıtım sayfasında çözmek yerine ayrı, birbirine bağlantı veren rehberlerde anlatabilirsiniz. Böylece ziyaretçi önce kısa cevaba, gerektiğinde daha ileri teknik açıklamaya ulaşır.
| Sayfa türü | Örnek ihtiyaç | Önerilen içerik |
|---|---|---|
| Ana sayfa | Nereden başlayacağım? | Kısa tanıtım, arama ve konu haritası |
| Kategori | Benzer rehberleri bulmak | Konu açıklaması ve gerçek rehber listesi |
| Rehber | Tek bir soruya cevap almak | Doğrudan cevap, adımlar, örnek, kaynak |
| Araç | Bir sonucu hesaplamak veya denemek | Açık girişler, sonuç, kullanım sınırları |
| İletişim | Hata bildirmek veya soru iletmek | Çalışan form ve veri açıklaması |
Bu şema her proje için zorunlu bir reçete değildir. Küçük bir kişisel web sitesinde tek sayfa yeterli olabilir. Önemli olan, ziyaretçinin aradığı içeriğin bulunması ve sayfaların yalnız arama motorunda yer kaplamak için çoğaltılmamasıdır.
8. Kullanıcı görevleriyle menü ve bağlantı testi
Menünün iyi olup olmadığını değerlendirmek için bir arkadaşınıza üç görev verin: “WordPress kurulumunu bul”, “Bir görselin yükleme hızını nasıl ölçeceğini öğren” ve “Renk kontrastını hesapla.” Görev sırasında hangi bağlantıların anlaşılmadığını gözlemleyin. Tasarımcı için açık olan kategori adı ziyaretçi için belirsiz olabilir.
- Görevleri, kullanıcıya menüyü nasıl kullanacağını söylemeden verin.
- Hangi adreste veya hangi terimde takıldığını not alın.
- Çözüm için daha açıklayıcı bağlantı metni veya kategori adı deneyin.
- Düzeltmeden sonra aynı görevi telefon ve klavyeyle tekrar test edin.
“Buraya tıklayın” gibi genel bağlantı metinleri yerine “WordPress kurulumu adımları” gibi hedefi açıklayan ifadeler tercih edin. Her iç bağlantı okuyucunun bir sonraki makul adımına hizmet etmelidir; sırf bağlantı sayısını artırmak için eklenmemelidir.
9. İlk yayında hangi sayfalar öncelikli olmalı?
Bir sitenin bütün olası konu başlıklarını ilk günden doldurması gerekmez. Önce temel kullanıcı görevlerini tamamlayan sayfaları oluşturun: ana giriş, en önemli bilgi veya ürün sayfaları, iletişim, gerekli bilgilendirmeler ve uygun hata ekranı. Boş kategori sayfalarını sırf menü kalabalık görünsün diye dizine açık bırakmak yararlı değildir.
Bir içeriği tamamlanmış saymak için yalnız kelime sayısı ölçmeyin. Açılışta soruyu cevaplıyor mu? Yanlış anlaşılabilecek terimleri açıklıyor mu? Gerçek örnek ve güvenilir kaynak içeriyor mu? İlgili diğer rehbere doğal bir geçiş sunuyor mu? Bu sorulara olumlu cevap veremiyorsanız yayın öncesinde iyileştirin.
10. İçerik güncelleme ve sahiplik modeli
Site planında yalnız ilk yayını değil, içeriklerin sonraki yaşamını da düşünün. Teknik bir rehberin geçerliliği yazılım sürümü değişince etkilenebilir. Bir işletme sitesinin telefon numarası, çalışma saati veya form alıcısı değişebilir. Her içerik için sorumlu, son kontrol tarihi ve sonraki gözden geçirme zamanı belirlemek bu riskleri azaltır.
- İçerik sahibi: Konunun doğruluğunu kontrol eden kişi.
- Teknik sorumlu: Form, yönlendirme, şablon ve güncellemeyi yöneten kişi.
- Yedek sorumlusu: Dosya ve veritabanı geri dönüş testini yapan kişi.
- Değişiklik kaydı: Hangi yazının ne zaman, neden güncellendiğini açıklayan kısa not.
11. Yayına almadan önce kullanılacak kısa denetim
- Her önemli URLnin ayrı bir amaç ve anlaşılır başlığı var mı?
- Boş kategori, yanlış yönlendirme veya 404e giden menü bağlantısı var mı?
- Form, arama, iletişim ve ücretsiz araçlar gerçekten çalışıyor mu?
- Telefon ekranında başlık, tablo ve kod örneği yatay taşma oluşturuyor mu?
- İlgili rehberler doğal ve konuya uygun bağlantılar içeriyor mu?
- Yedek alınıp geri yükleme senaryosu kontrol edilmiş mi?
- SEO başlığı, açıklaması ve sayfanın taranabilirlik durumu incelenmiş mi?
Son adımda site dışı indeksleme ve performans ölçümüne geçebilirsiniz. Bunun için önce bağlantı mimarisinin ve sayfa içeriğinin kararlı olması daha sağlıklı bir başlangıçtır.
Sayfa haritasını ekranda görünür bir taslağa dönüştürün
Sayfa listesini belirledikten sonra gezinme, başlık ve çağrı düğmelerinin nerede bulunacağını düşük ayrıntılı bir taslak üzerinde sınayın. Figma ile web sitesi taslağı hazırlama rehberi, masaüstü ve mobil yerleşimi kod yazmadan önce karşılaştırmaya yardımcı olur.
Planlamanın sektöre göre nasıl değiştiğini görmek için restoran web sitesinde menü ve rezervasyon akışını örnek alın: Kullanıcının ilk görmek istediği bilgi, genel bir kurumsal siteden farklı olabilir.
Yayına alma aşamasında alan adının web sunucusuna ve e-posta hizmetine nasıl bağlandığını da doğrulayın. A, CNAME, MX ve TXT kayıtlarının farklı görevlerini DNS kayıtları rehberinde örneklerle inceleyebilirsiniz; değişiklikten önce mevcut değerleri kaydedin.
Siteyi teslim almak projenin son kontrolü değildir. Yönetici erişimi, yedek, ölçümleme ve içerik güncelleme sorumluluğunu belirlemek için web sitesi yaptırdıktan sonra yapılacaklar listesini de plana ekleyin.
Sık sorulan sorular
Kaç sayfa ile başlanmalı?
Sabit bir sayı yoktur. Her sayfanın farklı bir kullanıcı ihtiyacına cevap vermesi daha önemlidir.
Sayfa haritası SEO garantisi verir mi?
Hayır. Anlaşılır mimari, erişilebilirlik, içerik kalitesi ve teknik taranabilirlikle birlikte değerlendirilir.