Kısa cevap: Domain, web sitenizin internetteki adıdır; hosting, site dosyalarının veya uygulamasının çalıştığı barındırma hizmetidir; DNS ise alan adının web sitesi, e-posta ve diğer hizmetler için hangi sunuculara başvuracağını belirten kayıt sistemidir. Domain, hosting ve DNS genellikle birlikte kullanılır ama aynı ürünü veya aynı görevi ifade etmez.
Bir web sitesi taşırken yalnızca alan adını yeni sunucuya yönlendirmek yeterli olmayabilir. Web sitesi çalışırken e-posta hizmetinin bozulması, www adresinin açılmaması veya HTTPS hatası oluşması çoğu zaman bu bileşenlerin karıştırılmasıyla ilgilidir. Aşağıdaki örnekler ve kontrol listeleri sorunu önlemeye yardımcı olur.
1. Domain, hosting ve DNS arasındaki fark
| Kavram | Ne işe yarar? | Değiştiğinde ne olur? |
|---|---|---|
| Domain (alan adı) | Kullanıcının tarayıcıya yazdığı ad, örneğin ornek.com |
Yeni bir ad kullanılır; eski ad için ayrıca yönlendirme veya taşıma planı gerekebilir |
| Hosting | Web uygulamasını, dosyalarını ve çoğu kurulumda veritabanını çalıştırır | Site başka sunucuya taşınabilir; alan adı aynı kalabilir |
| DNS | İsim ile ilgili sunucu/hizmet bilgisini ilişkilendirir | Web veya e-posta trafiğinin gittiği hedef değişebilir |
Basit benzetme: Alan adı işletmenin tabelası, hosting işletmenin bulunduğu çalışma alanı, DNS ise gelenleri doğru adrese yönlendiren dizindir. Bu benzetme teknik ayrıntıları bütünüyle açıklamaz; özellikle e-posta ve alt alan adları için birden fazla hedef bulunabilir.
2. Domain nedir ve nasıl yönetilir?
Alan adları kayıt kuruluşları üzerinden belirli süreler için tescil edilir. Bir alan adını satın almak, onu süresiz mülk edinmek anlamına gelmez; yenileme koşullarına uymak gerekir. Alan adınız bir şirkete aitse kayıt hesabı, yönetici e-postası ve yenileme bildirimleri mümkün olduğunca şirketin denetiminde olsun.
- Alan adının bitiş ve otomatik yenileme tarihlerini kontrol edin.
- Alan adı transfer kilidi, kayıt kuruluşu hesabı ve iki aşamalı doğrulamayı yönetin.
- İşletme adına açılan bir hesabın erişimini yalnızca ajans çalışanının kişisel e-postasına bağlamayın.
- DNS paneli yetkisiyle domain tescil/transfer yetkisinin aynı şey olmayabileceğini unutmayın.
Bir web tasarım ajansından hizmet alırken alan adının kimin hesabında tutulacağını yazılı belirlemek, projenin sonunda yaşanabilecek erişim sorunlarını azaltır.
3. Hosting ne demektir, neyi barındırır?
Hosting hizmeti; web sunucusu, işlemci/bellek kaynakları, depolama ve uygulamanın gerektirdiği yazılımları sağlar. Örneğin WordPress sitesinde tema, eklenti, yüklenmiş medya ve veritabanı birlikte düşünülmelidir. Hosting değişikliği yaparken sadece public_html dosyalarını taşımak çoğu zaman eksik kalır.
İhtiyaca göre paylaşımlı hosting, yönetilen WordPress hosting, sanal sunucu veya bulut hizmeti kullanılabilir. Hangisinin doğru olduğu trafik, teknik ekip, güvenlik gereksinimleri ve bakım sorumluluğuna bağlıdır; en pahalı paket her zaman en iyi tercih değildir.
- Yedeklerin hem dosyaları hem veritabanını içerdiğinden emin olun.
- Yedek/geri yükleme sürecini ve destek erişimini öğrenin.
- HTTPS sertifikası, sunucu yazılımı ve uygulamanın sürüm gereksinimlerini kontrol edin.
- E-posta hizmetinin aynı hosting paketine bağlı olup olmadığını ayrı doğrulayın.
WordPress için sunucu gereksinimlerini ayrıca WordPress web sitesi kurma rehberimizde ayrıntılı ele aldık.
4. DNS nedir, bir ziyaretçi siteyi nasıl bulur?
DNS (Domain Name System), alan adlarını ilgili kaynak kayıtları üzerinden çözümleyen dağıtık sistemdir. Tarayıcı www.ornek.com adresine gitmek istediğinde cihaz ve ağındaki önbellekler veya DNS çözümleyici, uygun kayıtları sorgulayarak hedef sunucuya ulaşır. Bazı altyapılarda CDN veya ters proxy kullanıldığı için görünen IP, asıl hosting sunucusunun IP’si olmayabilir.
DNS yönetiminin önemli bir bölümü, alan adının hangi yetkili ad sunucularını (nameserver/NS) kullandığını anlamaktır. Alan adını satın aldığınız şirket ile DNS kayıtlarını yönettiğiniz şirket farklı olabilir. Yanlış panelde yapılan değişiklik bu nedenle hiçbir etki oluşturmayabilir.
5. A, AAAA, CNAME, MX, TXT ve NS kayıtları
| Kayıt | Görevi | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| A | Bir adı IPv4 adresine bağlar | Ana alan adının web sunucusu |
| AAAA | Bir adı IPv6 adresine bağlar | IPv6 erişimi |
| CNAME | Bir adı başka bir alan adına takma ad olarak bağlar | www alt alan adı |
| MX | Alan adına gelen e-postanın hangi sunuculara teslim edileceğini belirtir | Kurumsal e-posta |
| TXT | Çeşitli metin tabanlı doğrulama ve politika bilgilerini taşır | SPF, alan adı doğrulama |
| NS | İlgili DNS bölgesi için yetkili ad sunucularını belirtir | DNS yetki devri |
Not: SPF, DKIM ve DMARC, e-posta kimlik doğrulama ve politika düzeninin parçalarıdır. Bu kayıtların değerleri e-posta sağlayıcısına göre değişir. Rastgele internet örneklerini kopyalamak yerine sağlayıcının size verdiği değerleri uygulayın.
6. Örnek: Web sitesi farklı, e-posta farklı sağlayıcıda
ornek.com alan adını bir kayıt şirketinden aldığınızı, web sitesini başka bir hosting şirketinde barındırdığınızı, e-postayı ise ayrı bir e-posta hizmetinden aldığınızı varsayalım. Böyle bir düzende:
- Alan adının NS ayarları, etkin DNS kayıtlarının bulunduğu hizmeti işaret eder.
- Web sitesi için A/AAAA veya altyapıya uygun CNAME kayıtları tanımlanır.
wwwadresi ayrıca çözülür ve seçtiğiniz asıl adrese yönlenir.- MX ve ilgili TXT kayıtları e-posta sağlayıcısının yönergelerine göre korunur.
- Sunucudaki HTTPS sertifikası gerçek kullanılan alan adlarını kapsar.
Bu yüzden yalnızca “siteyi yeni IP’ye taşıdık” demek e-posta hizmetinin de doğru çalıştığını kanıtlamaz. DNS kayıtlarını değiştirirken web ve e-posta hizmetlerini iki ayrı kontrol başlığı olarak tutun.
7. DNS değişiklikleri ne kadar sürede etkili olur? TTL nedir?
TTL (Time to Live), DNS cevaplarının çözümleyicilerde ne kadar süre önbellekte tutulabileceğini belirleyen değerdir. Örneğin 300 saniyelik TTL çoğu durumda beş dakikalık önbellek süresi anlamına gelir; ancak cihaz, ağ, başka DNS önbellekleri ve yetkili NS değişiklikleri nedeniyle kullanıcıların aynı anda yeni hedefi görmesi garanti değildir.
“DNS kesin 24 saatte yayılır” gibi sabit bir süre vermek doğru olmaz. TTL ve önbelleklerin durumu değişir. Büyük bir taşıma öncesi planlı TTL düşürme faydalı olabilir ancak daha önce önbelleğe alınmış kayıtların süresini geriye dönük değiştirmez.
8. DNS veya hosting değiştirirken güvenli taşıma kontrol listesi
- Mevcut DNS bölgesini (A, AAAA, CNAME, MX, TXT, CAA ve kullanılan diğer kayıtlar) dışa aktarın veya kaydedin.
- Site dosyası ve veritabanı için geri yüklenebilir yedek alın.
- Yeni sunucuyu mümkünse gerçek alan adını değiştirmeden önce test edin.
- E-posta altyapısını, mevcut MX/TXT kayıtlarını ve özel alt alan adlarını listeleyin.
- DNS/NS değişimini planlanan bakım zamanında uygulayın; eski sunucuyu hemen silmeyin.
- Hem
ornek.comhemwww.ornek.comadreslerini HTTPS ile test edin. - Farklı ağlardan site açılışını ve gelen/giden e-posta akışını doğrulayın.
- Hata olursa önce hangi katmanda değişiklik olduğunu belirleyin; körlemesine çok sayıda kayıt değiştirmeyin.
9. DNS kayıtları nasıl sorgulanır?
Windows’ta Komut İstemi veya PowerShell üzerinden nslookup ornek.com kullanılabilir. Daha ayrıntılı sorgular için uygun sistemlerde dig ornek.com A, dig ornek.com MX veya dig ornek.com NS komutları yararlıdır. Bunlar yalnızca sorgu yapar; DNS kayıtlarını değiştirmez.
Komut sonuçlarını yorumlarken kendi ağınızın DNS sunucusuyla başka bir çözümleyicinin farklı önbellek kullanabileceğini hesaba katın. DNS çözülmesi, web uygulamasının HTTP 200 döndürdüğü veya HTTPS sertifikasının doğru olduğu anlamına gelmez: bunları tarayıcı veya HTTP istemcisiyle ayrıca test edin.
10. En sık karşılaşılan domain, hosting ve DNS sorunları
| Belirti | Olası neden | İlk kontrol |
|---|---|---|
| Alan adı hiç çözülmüyor | Eksik kayıt, yanlış NS, DNSSEC uyuşmazlığı | Yetkili NS ve A/AAAA kayıtları |
| www çalışıyor, ana alan adı çalışmıyor | Bir ad için kayıt veya yönlendirme eksik | Her iki adın DNS ve HTTP sonucu |
| Site açılıyor, e-posta gelmiyor | MX/TXT hatası veya e-posta hizmeti sorunu | MX, e-posta sağlayıcısı ve test teslimatı |
| Tarayıcı sertifika uyarısı veriyor | HTTPS sertifikası alan adını kapsamıyor veya sunucu yanlış | Sertifikanın kapsadığı adlar ve sunucu |
| Yalnız bazı kullanıcılarda eski site görünüyor | DNS veya tarayıcı önbelleği | Farklı ağlardan ve çözümleyicilerden test |
11. Domain ve DNS ayarları SEO’yu nasıl etkiler?
DNS ayarları tek başına Google’da üst sıralara çıkma yöntemi değildir. Ancak yanlış DNS, HTTPS veya yönlendirme ayarları arama motorlarının sayfaya erişmesini engelleyebilir. www ve www olmayan adreslerden birini asıl sürüm olarak seçin; diğer sürümü uygun kalıcı yönlendirmeyle eşleştirin. İç bağlantılar, canonical ve XML sitemap de bu sürümle tutarlı olsun.
Taşıma sonrasında önemli URL’lerin gerçek HTTP durumlarını doğrulayın, Search Console’da erişim ve indeksleme durumunu izleyin. Genel yaklaşım için SEO uyumlu web sitesi rehberimizi okuyabilirsiniz.
Alan adı bağlandıktan sonra hangi DNS kaydı gerekir?
Alan adını satın almak ile onu doğru sunucuya veya e-posta hizmetine yönlendirmek ayrı aşamalardır. Örneğin web sunucusunun IPv4 adresi için A kaydı, başka bir ada takma ad vermek için CNAME, posta yönlendirmesi için MX kullanılabilir. Yanlış kayıt seçmek yerine A, CNAME, MX ve TXT kayıtlarını örneklerle karşılaştıran rehberden başlayın; sonra hosting sağlayıcınızın verdiği gerçek değerleri kontrol edin.
DNS kaydının doğru olması tek başına şifreli bağlantı kurulduğunu göstermez. Alan adı ve sunucu eşlemesini tamamladıktan sonra SSL/TLS sertifikası ve HTTPS denetimlerini ayrıca yapın; sertifikanın doğru alan adını kapsadığından emin olun.
Sık sorulan sorular
Domain alınca web sitesi hazır olur mu?
Hayır. Alan adı bir internet adresidir; içerik ve yazılımın çalışması için ayrıca barındırma veya uygun bir yayın hizmeti gerekir.
Hosting değiştirince domain değişir mi?
Hayır, genellikle alan adı korunabilir. Fakat DNS hedeflerini, site dosyalarını, veritabanını ve gerekiyorsa HTTPS ayarlarını taşımak gerekir.
DNS ile hosting aynı şirketten mi alınmalı?
Hayır. Farklı şirketlerden alınabilir. Önemli olan kayıtların doğru yönetilmesi ve erişim sorumluluğunun açık olmasıdır.
MX kaydı silinirse ne olur?
Gelen e-posta teslimatı bozulabilir. E-posta sağlayıcısının kayıtlarını doğrulamadan değiştirmeyin.
DNS değişikliği Google sıralamasını düşürür mü?
Sırf DNS sağlayıcısı değiştirmek otomatik bir sıralama cezası değildir; ancak yanlış yönlendirme, erişim kesintisi veya kaybolan içerikler organik görünürlüğü etkileyebilir.
Kaynaklar ve güncellik
DNS kayıtlarının ayrıntıları sağlayıcı ve kullanılan altyapıya göre değişir. Aşağıdaki resmî teknik belgelerden güncel tanım ve uygulamaları kontrol edin.